معصومه شریفی، کارشناس صنایع دستی در یادداشتی نوشت: استان ایلام، به‌عنوان بخشی از تمدن کهن زاگرس، از ظرفیت‌های ارزشمند و کم‌نظیری در حوزه صنایع‌دستی برخوردار است؛ ظرفیتی که ریشه در فرهنگ، تاریخ، آداب و رسوم و سبک زندگی مردمان این سرزمین دارد. صنایع‌دستی در ایلام صرفاً مجموعه‌ای از تولیدات هنری نیست، بلکه جلوه‌ای از هویت تاریخی و فرهنگی استان و یکی از بسترهای مهم توسعه اقتصادی، ایجاد اشتغال و تقویت معیشت جوامع محلی به‌شمار می‌رود.
تنوع رشته‌های صنایع‌دستی در شهرستان‌های مختلف استان، بیانگر ذوق، خلاقیت و مهارت هنرمندانی است که هنر را نسل‌به‌نسل حفظ کرده و به امروز رسانده‌اند. در این میان، گلیم نقش‌برجسته ایلام به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین نمادهای هنری استان، جایگاهی ویژه دارد. این هنر ارزشمند با تلفیق گلیم‌بافی و قالی‌بافی و بهره‌گیری از نقوش برگرفته از فرهنگ بومی و طبیعت زاگرس، توانسته است هویت هنری ایلام را در سطح ملی و فرامنطقه‌ای معرفی کند.
در کنار گلیم نقش‌برجسته، رشته‌هایی همچون نمدبافی، چیت‌بافی، حصیربافی و بافته‌های داری و پشمی نیز از هنرهای ریشه‌دار استان هستند که پیوند عمیقی با زندگی عشایری و سنتی مردم دارند. همچنین در سال‌های اخیر، رشته‌هایی نظیر چرم‌دوزی، سفالگری و تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی با استقبال هنرمندان، به‌ویژه نسل جوان، مواجه شده‌اند و زمینه‌های تازه‌ای برای نوآوری، تنوع تولید و ورود به بازارهای جدید فراهم کرده‌اند.
یکی از رویکردهای مهم در توسعه صنایع‌دستی استان، حمایت از هنرمندان و فراهم‌کردن زمینه حضور مؤثر تولیدات بومی در بازارهای داخلی و خارجی است. در همین راستا، حضور هنرمندان ایلامی در نمایشگاه‌های مختلف و عرضه محصولات صنایع‌دستی در بازار استان واسط کشور عراق، گامی ارزشمند در مسیر معرفی ظرفیت‌های هنری استان و توسعه تعاملات اقتصادی با کشور همسایه محسوب می‌شود. این حضور می‌تواند زمینه‌ساز گسترش صادرات چمدانی، افزایش درآمد هنرمندان و معرفی هرچه بیشتر هنرهای بومی ایلام در بازارهای منطقه باشد.
از دیگر اقدامات مهم در این حوزه، تلاش برای ثبت ملی ظرفیت‌های شاخص صنایع‌دستی استان است. پیگیری ثبت روستای جابر در شهرستان آبدانان به‌عنوان روستای ملی حصیربافی و تکمیل مستندات لازم برای ثبت شهر ملکشاهی به‌عنوان شهر ملی بوگده‌سازی (چاقوسازی سنتی)، از جمله برنامه‌هایی است که با هدف صیانت از هنرهای اصیل، تقویت هویت فرهنگی مناطق و ایجاد فرصت‌های جدید اقتصادی دنبال می‌شود. تحقق این اهداف می‌تواند ضمن افزایش شناخته‌شدن این مناطق، زمینه توسعه گردشگری، رونق تولید و حمایت هدفمند از هنرمندان را فراهم کند.
باور ما این است که صنایع‌دستی زمانی می‌تواند به جایگاه واقعی خود در اقتصاد استان دست یابد که در کنار حفظ اصالت و کیفیت تولید، به موضوعاتی همچون تجاری‌سازی، بسته‌بندی استاندارد، برندسازی، بازاریابی هدفمند و توسعه بازارهای فروش نیز توجه جدی شود. همچنین تسهیل دسترسی هنرمندان به تسهیلات بانکی، حمایت از کارگاه‌های تولیدی، صدور و تمدید مجوزهای فعالیت و فراهم‌کردن زمینه حضور در نمایشگاه‌های تخصصی، از ضرورت‌های حمایت پایدار از این بخش است.
صنایع‌دستی ایلام گنجینه‌ای از هویت، هنر و تجربه نسل‌های گذشته و فرصتی ارزشمند برای ساختن آینده‌ای اقتصادی‌تر برای نسل امروز است. صیانت از این میراث و تبدیل ظرفیت‌های هنری آن به فرصت‌های پایدار اشتغال و درآمد، نیازمند هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، بخش خصوصی و مشارکت فعال هنرمندان است. هدف ما نیز این است که هنر دست هنرمندان ایلامی، علاوه بر حفظ اصالت فرهنگی، به محصولی رقابت‌پذیر در بازارهای ملی و منطقه‌ای تبدیل شود و سهم شایسته‌ای در توسعه اقتصادی استان ایفا کند.
انتهای پیام/
نظر شما